CAYMA HAKKI

6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ("Kanun") gereğince, alıcıların teslimat tarihinden itibaren 14 gün içinde cayma haklarını kullanarak sebep göstermeden ürünleri iade etme hakkı bulunmaktadır. İade kargo masraflarına ilişkin koşullar yürürlükteki mevzuata tabidir.

1. Taksitle Satış Sözleşmelerinde Tüketicinin Cayma Hakkı

Taksitle satış sözleşmeleri ile ilgili hükümler Kanun'un 17. maddesinde, cayma hakkı ise 18. maddesinde düzenlenmiştir.

14.01.2015 tarihli Resmî Gazete'de Taksitle Satış Sözleşmeleri Hakkında Yönetmelik yayımlanmıştır.

Cayma Hakkı

Tüketici, taksitle satış sözleşmelerinde ilgili mevzuatta belirtilen süre ve koşullar çerçevesinde herhangi bir gerekçe göstermeksizin cayma hakkını kullanabilir.

Cayma hakkı süresi, hizmet ifasına ilişkin sözleşmelerde sözleşmenin kurulduğu gün; mal teslimine ilişkin sözleşmelerde ise tüketicinin veya tüketici tarafından belirlenen üçüncü kişinin malı teslim aldığı gün başlar. Tüketici, sözleşmenin kurulmasından malın teslimine kadar olan süre içinde de cayma hakkını kullanabilir.

Mal teslimi ile hizmet ifasının birlikte yapıldığı sözleşmelerde, mal teslimine ilişkin cayma hakkı hükümleri uygulanır.

Cayma hakkının kullanıldığına dair bildirimin, ilgili süre içinde satıcıya veya sağlayıcıya yazılı olarak ya da kalıcı veri saklayıcısı aracılığıyla iletilmesi gerekir.

Satıcı, cayma süresi içinde malı tüketiciye teslim etmişse tüketici malı olağan bir gözden geçirmenin gerektirdiği ölçüde kullanabilir. Malın olağan inceleme sınırlarını aşacak şekilde kullanılması durumunda cayma hakkına ilişkin mevzuat hükümleri uygulanır.

Cayma hakkı süresi sona ermeden önce tüketicinin onayıyla ifasına başlanan hizmetlerde ve mevzuatta belirtilen diğer istisnalarda cayma hakkı kullanılamayabilir.

Cayma Hakkının Kullanılmasının Sonuçları

Tüketicinin cayma hakkını kullanması durumunda satıcı veya sağlayıcı, tahsil edilen bedelleri ve ilgili belgeleri yürürlükteki mevzuatta belirtilen süre ve koşullara uygun şekilde iade etmekle yükümlüdür.

Tüketici, cayma hakkını kullandığı ürünü mevzuatta belirtilen süre içinde satıcıya iade etmelidir. İade süreci ve masraflarına ilişkin hükümler yürürlükteki mevzuata tabidir.

2. Mesafeli Sözleşmelerde Tüketicinin Cayma Hakkı

Mesafeli sözleşmelerle ilgili hükümler, 6502 sayılı Kanun'un 48. maddesinde ve Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği'nde düzenlenmektedir.

Mesafeli sözleşmelerde taraflar, mağaza gibi fiziksel bir ortamda karşılaşmadan telefon, internet veya benzeri iletişim araçları üzerinden sözleşme kurabilir. Bu nedenle tüketicinin sözleşme ve ürün hakkında bilgilendirilmesi ve mevzuatta belirtilen koşullarda cayma hakkına sahip olması önemlidir.

27.11.2015 tarihli Resmî Gazete'de Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği yayımlanmıştır. Aşağıdaki başlıklar, tüketicinin cayma hakkı ve tarafların yükümlülükleriyle ilgilidir.

Cayma Hakkı

Tüketici, mesafeli sözleşmelerde kural olarak 14 gün içinde herhangi bir gerekçe göstermeksizin ve cezai şart ödemeksizin sözleşmeden cayma hakkına sahiptir. Mevzuatta belirtilen istisnalar saklıdır.

Cayma hakkı süresi, hizmet ifasına ilişkin sözleşmelerde sözleşmenin kurulduğu gün; mal teslimine ilişkin sözleşmelerde ise tüketicinin veya tüketici tarafından belirlenen üçüncü kişinin malı teslim aldığı gün başlar. Tüketici, mal teslim edilmeden önce de cayma hakkını kullanabilir.

Cayma hakkı süresinin belirlenmesinde aşağıdaki durumlar dikkate alınır:

• Tek sipariş kapsamında ayrı ayrı teslim edilen mallarda son malın teslim alındığı gün
• Birden fazla parçadan oluşan mallarda son parçanın teslim alındığı gün
• Belirli bir süre boyunca düzenli teslim edilen mallarda ilk malın teslim alındığı gün

Malın satıcı tarafından taşıyıcıya teslim edilmesi, tüketiciye teslim edilmiş sayılması için yeterli değildir.

Eksik Bilgilendirme

Satıcı veya sağlayıcı, tüketicinin cayma hakkı konusunda bilgilendirildiğini ispat etmekle yükümlüdür. Tüketici gerektiği şekilde bilgilendirilmezse cayma hakkı süresi, mevzuatta belirtilen özel hükümlere göre uzayabilir.

Cayma hakkına ilişkin bilgilendirmenin sonradan yapılması durumunda süre, mevzuatta belirtilen koşullar çerçevesinde işlemeye başlar.

Cayma Hakkının Kullanımı

Cayma hakkının kullanıldığına ilişkin bildirimin, cayma hakkı süresi dolmadan yazılı olarak veya kalıcı veri saklayıcısı aracılığıyla satıcıya ya da sağlayıcıya iletilmesi gerekir.

Tüketici, cayma hakkını kullanmak için mevzuatta belirtilen cayma formunu kullanabileceği gibi cayma kararını açıkça belirten bir bildirimde de bulunabilir. İnternet sitesi üzerinden cayma talebi iletilmesine imkân tanınması durumunda, talebin ulaştığına ilişkin teyit tüketiciye iletilmelidir.

Cayma hakkının kullanıldığına ilişkin bildirimin ve sürecin ispatına dair yükümlülükler ilgili mevzuat hükümlerine tabidir.

Satıcı veya Sağlayıcının Yükümlülükleri

Satıcı veya sağlayıcı, cayma bildiriminin kendisine ulaşmasından itibaren mevzuatta belirtilen süre içinde, tahsil edilen ödemeleri ve şartları oluşmuşsa teslimat masraflarını tüketiciye iade etmekle yükümlüdür.

Geri ödemeler, tüketicinin satın alma sırasında kullandığı ödeme aracına uygun şekilde ve tüketiciye ek masraf yüklenmeden yapılmalıdır.

İade kargo masrafları, ön bilgilendirmede belirtilen taşıyıcı ve yürürlükteki mevzuat hükümleri çerçevesinde belirlenir. Mevzuatta öngörülen durumlarda tüketiciden iade kargo ücreti talep edilemez.

Tüketicinin Yükümlülükleri

Satıcı veya sağlayıcı malı kendisinin geri alacağına dair bir teklifte bulunmadıkça tüketici, cayma bildirimini ilettiği tarihten itibaren mevzuatta belirtilen süre içinde malı satıcıya veya yetkilendirdiği kişiye geri göndermelidir.

Tüketici, cayma süresi içinde malı işleyişine, teknik özelliklerine ve kullanım talimatlarına uygun şekilde inceleyebilir. Malın olağan incelemeyi aşan şekilde kullanılması durumunda ilgili mevzuat hükümleri uygulanır.

Cayma Hakkının Yan Sözleşmelere Etkisi

Tüketicinin cayma hakkını kullanması durumunda, mevzuatta belirtilen istisnalar saklı kalmak üzere yan sözleşmeler de kendiliğinden sona erebilir. Bu durumda tüketiciden mevzuata aykırı bir masraf, tazminat veya cezai şart talep edilemez.

Satıcı veya sağlayıcı, cayma hakkının kullanıldığını gerektiğinde yan sözleşmenin tarafı olan üçüncü kişiye bildirmelidir.

Cayma Hakkının İstisnaları

Mevzuatta belirtilen istisnalar kapsamında tüketici aşağıdaki sözleşmelerde cayma hakkını kullanamayabilir:

• Fiyatı finansal piyasalardaki dalgalanmalara bağlı olarak değişen ve satıcının kontrolünde olmayan mal veya hizmetlere ilişkin sözleşmeler
• Tüketicinin istekleri veya kişisel ihtiyaçları doğrultusunda hazırlanan mallara ilişkin sözleşmeler
• Çabuk bozulabilen veya son kullanma tarihi geçebilecek mallara ilişkin sözleşmeler
• Tesliminden sonra koruyucu unsurları açılmış ve iadesi sağlık veya hijyen açısından uygun olmayan mallara ilişkin sözleşmeler
• Tesliminden sonra başka ürünlerle karışan ve doğası gereği ayrıştırılması mümkün olmayan mallara ilişkin sözleşmeler
• Koruyucu unsurları açılmış kitap, dijital içerik ve bilgisayar sarf malzemelerine ilişkin mevzuat kapsamındaki sözleşmeler
• Abonelik kapsamında sağlananlar dışında gazete ve dergi gibi süreli yayınlara ilişkin sözleşmeler
• Belirli bir tarihte veya dönemde yapılması gereken konaklama, eşya taşıma, araç kiralama, yiyecek-içecek tedariki ve eğlence veya dinlenme faaliyetlerine ilişkin sözleşmeler
• Elektronik ortamda anında ifa edilen hizmetler veya tüketiciye anında teslim edilen gayrimaddi mallara ilişkin sözleşmeler
• Cayma hakkı süresi sona ermeden önce tüketicinin onayıyla ifasına başlanan hizmetlere ilişkin sözleşmeler